{"id":418,"date":"1998-05-26T14:33:32","date_gmt":"1998-05-26T14:33:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?p=418"},"modified":"2010-07-03T10:29:32","modified_gmt":"2010-07-03T10:29:32","slug":"orakel-op-aardgas-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?p=418","title":{"rendered":"Orakel op Aardgas"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.inzicht.box.nl\/prod_art.htm\"> <\/a>ARTIKEL Haagsche  Courant 26-05-1998<\/p>\n<h2>Orakel op Aardgas<\/h2>\n<p><strong>De oude Grieken geloofden heilig in het Orakel van Delphi. Ze   schreven over bedwelmende gassen, over heilig water en over een   priesteres in de catacomben van de tempel. Een mythe, zo stelt de   moderne archeologie. Maar twee Amerikaanse onderzoekers betwijfelen dat.   Zij willen bewijzen dat er in Delphi meer dan tweeduizend jaar geleden   inderdaad bedwelmende gassen uit de bodem kwamen.<\/strong><\/p>\n<p>Delphi, 1200 voor Christus. Kerotes, een geitenhoeder op een   berghelling van de Parnassos, staart wat voor zich uit. Iets verderop   maakt een geit rare sprongen en begint vreemd te blaten. Nieuwsgierig   geworden loopt hij er naartoe en ontdekt er een spleet in de rotsgrond.   Hij buigt zich voorover, ademt dampen in en raakt bedwelmd. Zwaar   beneveld mompelt hij voorspellingen. Andere herders horen hem en nadat   enkele voorspellingen uitkwamen, kreeg de plek een bijzondere reputatie.   Zo werd volgens de Siciliaanse geschiedschrijver Diodorus het Orakel   ontdekt.    Het Orakel heeft Delphi wereldberoemd gemaakt. In de achtste  eeuw  voor Christus schrijft Homerus al over de faam en de rijkdom van  dit  kleine bergdorp. Eeuwenlang trokken boeren, kooplieden en koningen  naar  het Orakel om zich de toekomst te laten voorspellen. Onderin de  tempel  van Apollo hield het Orakel eenmaal per maand zitting. Een  priesteres,  de Pythia, zat op een kruk die een spleet in de grond  overbrugde.  Hieruit welde water op en borrelden gassen die de  priesteres  inspireerden. Maar ergens in de vierde eeuw voor Christus  komt er  plotseling een einde aan.<\/p>\n<p>Eind vorige eeuw begonnen Franse onderzoekers met opgravingen  in  Delphi. Men vermoedde onder de nederzetting resten van de oude  tempels.  Voortvarend werd het dorp een kilometer oostwaarts verplaatst  waarna  de opgravingen konden beginnen.    Het resultaat is indrukwekkend. Vanaf  de weg leidt een breed voetpad  de berg op langs zuilen, ru\ufffdnes,  tempelresten, aquaducten en een  amphitheater. Gidsen geven uitleg in  het Frans, Italiaans, Duits, Engels  en Japans. Beneden bouwt men aan  een modern vormgegeven museum en langs  de weg staan autobussen in een  lange rij. Dagelijks komen duizenden  bezoekers van over de hele wereld  om kennis te nemen van de raadselen  van het Orakel.    Franse  archeologen hebben de Apollotempel onderzocht, maar ze vonden  geen  scheur in de bodem waardoor gassen naar boven gekomen konden zijn.   Bovendien wezen geologen erop dat Delphi geen vulkanische activiteit   kent die gassen zou kunnen produceren. De conclusie luidde dat het   Orakel van Delphi een mythe was. Een verzinsel van de klassieke Griekse   schrijvers.<\/p>\n<p>Voor Prof. Jelle de Boer , een van geboorte Nederlandse  geoloog aan  de Wesleyan University in Connecticut (VS), biedt het  bergachtige  Zuid-Griekenland een ongekende rijkdom aan geologische  activiteit. \ufffdHet  is de levende geologie die je hier ziet.\ufffd    De Boer kwam in 1981 in  Delphi om in opdracht van de Verenigde Naties  het gebied te onderzoeken  op aardbevingsgevaar. De Boer:\ufffd\ufffdDe toenmalige   Griekse regering wilde  hier kerncentrales bouwen voor de  elektriciteitsvoorziening in Athene.  Ze wilden weten waar ze het minste  risico liepen op schade door  aardbevingen.\ufffd    De Boer ziet de bergen niet als statisch landschap,  maar als  resultaat van langzame tectonische bewegingen: \ufffdDat gaat  schoksgewijs.  Iedere 1000 jaar glijdt het ene massief langs het andere  ongeveer een  meter naar beneden. Maar als je een miljoen jaar wacht,  ontstaan zo de  hoogteverschillen die je hier ziet.\ufffd In het landschap  wijst hij  nauwelijks waarneembare kenmerken aan. Een lijn van  begroeiing langs een  bergwand, een knikje in een helling, barsten in  rotsen. Voor hem zijn  het indicaties van zogeheten breuklijnen.  Breuklijnen zijn kilometers  lange vlakken waar het gesteente  schoksgewijs langs elkaar glijdt. Dit  zijn ook altijd de plaatsen waar  water en gassen aan de oppervlakte  komen.    Toen De Boer de  breuklijnen in kaart gebracht had, ontdekte hij dat  het snijpunt van  twee breuklijnen zich precies onder de tempel van  Apollo bevond. DE  Boer glundert: \ufffdEn dan ga je denken aan die verhalen  over water en  gassen in de tempel van het Orakel&#8230;\ufffd<\/p>\n<p>Enkele jaren later ontmoette hij de archeoloog Dr. John R.  Hale van  de universiteit van Louisville op een terrasje in Portugal. Al  snel  ging het gesprek over Delphi. De Boer vertelde over zijn vondsten  en  over zijn vermoeden dat hij de bron van het Orakel had gevonden. Hale   reageerde verbaasd over zoveel na\ufffdviteit. Wist De Boer dan niet dat de   Fransen bewezen hadden dat het Orakel een verzinsel was? Neen, dat wist   hij inderdaad niet, maar hij kon wel een kruispunt van breuklijnen   aantonen onder de tempel. Hale bleef argwanend, maar ging toch in op De   Boers uitnodiging om samen te gaan kijken.<\/p>\n<p>Het volgend voorjaar was het zover. De Boer wees Hale op   verzakkingen in de zware tempelmuren: aanwijzingen voor een grote   breuklijn. Samen lokaliseerden ze de vier drooggevallen bronnen in en   rond de tempel. Die lagen, zoals De Boer voorspeld had, op \ufffd\ufffdn lijn, een   breuklijn. Deze lijn sneed bovendien de andere op een plek achterin de   tempel waar volgens overlevering de Pythia neerdaalde tot de bron.     Hale was overtuigd en opgetogen:\ufffd\ufffdDit bewijst maar weer dat de Oude   Griekse schrijvers geen verhaaltjes verzinnen.\ufffd<\/p>\n<p>Hale was overtuigd, maar De Boer wilde zelf meer zekerheid.  Hij had  de scheuren aangetoond, maar nog niet de gassen. Dat was het  doel van  de expeditie van maart dit jaar.    Franse onderzoekers argumenteerden  dat er in Delphi geen gassen  konden ontstaan omdat er geen vulkanische  activiteit is, maar volgens De  Boer kunnen ook zonder vulkanisme gassen  ontstaan.    Uit metingen is bekend dat de kalkstenen bodem op 150  meter diepte  bitumen bevat, een teerachtige substantie. Volgens De Boer  ontstaan uit  deze bitumenlaag koolwaterstofgassen onder invloed van  geologische  activiteit en warmte. Als voorbeeld noemt hij een  vergelijkbare bron in  de Golf van Mexico. Ook hier is er een diepe  bitumenlaag waaruit onder  water gassen opborrelen: 88% methaan, 8%  ethaan en 2% propaan.    De Boer hoopt sporen van deze gassen terug te  vinden in brokken steen  uit Delphi. Dat zou niet alleen zijn theorie  bewijzen maar het zou  bovendien aantonen hoe het Orakel aan z\ufffdn einde  is gekomen.<\/p>\n<p>John Hale citeert de Romeinse geschiedschrijver Plutarchus die   vertelt dat het Orakel omstreeks het begin van onze jaartelling   halfslachtig functioneerde. De priesteres ging met tegenzin naar beneden   en gaf haar antwoorden niet meer in dichtvorm, zoals vroeger, maar   rechtstreeks. \ufffdIets heeft de kracht van het Orakel verminderd\ufffd   concludeert Plutarchus en hij oppert een aardbeving als oorzaak. Hale   heeft in de literatuur talrijke beschrijvingen van aardbevingen   aangetroffen -de tempel is herhaaldelijk verwoest en herbouwd- maar   eentje springt eruit. Hale:\ufffd\ufffdTot de aardbeving van 373 voor Christus   heeft het Orakel een grote politieke betekenis. En dat houdt opeens op.\ufffd   Daarna worden de sessies wel voortgezet, maar de koningen blijven weg.   \ufffdEn niemand heeft het daarover\ufffd verbaast Hale zich.    Jelle de Boer  leidt uit barsten in de tempelvloer af dat er een grote  aardbeving is  geweest met een richting loodrecht op de breuklijn met de  bronnen. Die  schok heeft vermoedelijk de bronnen dichtgedrukt. Het  water heeft toen  een andere uitweg gezocht en stroomde sindsdien iets  verder  bergopwaarts over een muur naar beneden. Het kalkrijke water  heeft daar  dikke afzettingen achtergelaten en hierin verwacht De Boer  gassporen  te vinden.    Onder toeziend oog van de Griekse conservator heeft De  Boer tien  brokken steen losgehakt. Hij zal die de komende maanden  nauwgezet op  gasresten analyseren. De uitkomst zal bepalen of hun  vermoedens juist  zijn en of het Orakel van Delphi een geologische  oorsprong heeft. Voor  de Oude Grieken was dat vanzelfsprekend, maar  moderne archeologen zullen  er vreemd van opkijken.<\/p>\n<p>copyright  \ufffd Het Inzicht \/ Jos Wassink, 1995<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ARTIKEL Haagsche Courant 26-05-1998 Orakel op Aardgas De oude Grieken geloofden heilig in het Orakel van Delphi. Ze schreven over bedwelmende gassen, over heilig water en over een priesteres in de catacomben van de tempel. Een mythe, zo stelt de moderne archeologie. Maar twee Amerikaanse onderzoekers betwijfelen dat. Zij willen bewijzen dat er in Delphi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-418","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haagsche-post"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=418"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":446,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/418\/revisions\/446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}