{"id":339,"date":"2004-01-18T20:20:29","date_gmt":"2004-01-18T20:20:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?p=339"},"modified":"2010-07-03T12:22:08","modified_gmt":"2010-07-03T12:22:08","slug":"tussen-angst-en-overmoed","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?p=339","title":{"rendered":"Tussen Angst en Overmoed"},"content":{"rendered":"

Tussen Angst en Overmoed<\/strong>
\nVPRO Tegenlicht \/ 55 min \/ 18-01-2004
\nTegenlicht gaat op zoek naar het militaire denken over moed, lafheid, loyaliteit en groepsbinding en ontdekt een interessante paradox: moderne conflicten vereisen een meer zelfstandig optreden van de militair ter plekke, terwijl eigen verantwoordelijkheid haaks staat op de militaire bevelsstructuur. Volgens ethicus Marcel Becker botst dat en zal dat blijven botsen. Tegenlicht filmde bij de training van de tweede ploeg militairen die klaargestoomd worden voor uitzending naar Irak. Hoe bereid je Nederlandse jongens voor op oorlogssituaties? Kan dat eigenlijk wel; zijn ze wel sneuvelbereid en dapper genoeg?<\/p>\n

<\/h1>\n

VPRO TEGENLICHT 18-01-2004<\/strong><\/h1>\n

AFL. TUSSEN ANGST EN OVERMOED<\/strong><\/p>\n

DOOR JOS WASSINK EN FRANK THEUNISSEN<\/strong><\/p>\n

DUUR: 54:48<\/strong><\/p>\n

TAPE D064-29569<\/strong><\/p>\n

KOP<\/h1>\n

LEADER TEGENLICHT<\/strong><\/h2>\n

met tussen de vensters: WO-I kanon, F-16, Willemsorde<\/p>\n

INTRO<\/strong><\/h2>\n

Op appelplaats Koninklijke Militaire Academie te Breda.
\nVOLG MARCHERENDE MILITAIREN<\/p>\n

\"\"

CU'S MILITAIREN IN DE HOUDING<\/p><\/div>\n

CU’S MILITAIREN IN DE HOUDING<\/p>\n

COMMENTAAR:
\nDe vijand is niet meer wat-ie geweest is. Het leger oefent niet langer voor de landsverdediging, maar voor vredestaken.
\nDe soldaat moet daarbij een zelfdenkende cel worden binnen een flexibel netwerk.
\nMaar nog altijd is angst de eerste vijand van iedere militair. De innerlijke overwinning is de belangrijkste. En in het heetst van de strijd balanceert een ieder van hen tussen angst en overmoed.<\/p>\n

TITEL: TUSSEN ANGST EN OVERMOED<\/p>\n

\"\"

+++<\/p><\/div>\n

KANON vuurt schot. Men heeft massaal aan:
\n“Lang zullen we leven…”<\/p>\n

MARNEHUIZEN
\nCONVOOI<\/h1>\n

Marnehuizen<\/strong><\/h2>\n

<\/p>\n

\"\"<\/strong>

Frank Peters<\/p><\/div>\n

<\/strong>Frank Peters, kapitein opleiding, geeft toelichting op de realistische training die militairen volgen in Marnehuizen als voorbereiding op hun uitzending naar Irak.
\nMensen de ‘klik te laten maken’ van straks sta je daar echt in combinatie met realistische oefeningen moet de militairen zo goed mogelijk voorbereiden. Beschietingen in een nagebouwde woonwijk maken deel uit van het programma. Peters: “Het heilige vuur zie je in hun ogen komen als ze bezig zijn met hun werk.”
\nEn: “We hopen dat het niet gebeurt, maar als het gebeurt hopen we dat iedereen zodanig reageert zoals we ze getraind hebben.”<\/p>\n

HARSKAMP<\/strong><\/h2>\n

Overste Richard van Harskamp,
\ncommandant aankomend Irakbataljon,
\nover hang naar avontuur en sneuvelbereidheid<\/p>\n

MOED & LAFHEID<\/h1>\n
\"\"

Generaal Patrick Cammaert<\/p><\/div>\n

Cammaert<\/strong><\/h1>\n

Generaal Patrick Cammaert, militair adviseur:
\nMoed is acties plegen waarbij je je angst overwint. Kan groot of klein zijn. Grote moed of kleine moed. Lafheid is zo gezien het weglopen door angst met de nadruk op in de steek laten van de anderen.<\/p>\n

WO-I intro<\/strong><\/h2>\n

kanonschot, troepen en muziek
\nbrancarddragers sjouwen over lege velden<\/p>\n

muziek: Grand Old Duke<\/p>\n

\"\"

Chielens<\/p><\/div>\n

Chielens<\/strong><\/p>\n

Held en lafaard als management-instrument; het verhaal van private Lynn V.C. en D.C.M. (held) en private Chase (lafaard). Bij een gifgasaanval blijft de een zitten en stikt, de ander neemt de benen en wordt ten voorbeeld gesteld en geexecuteerd.<\/p>\n

\"\"

Becker<\/p><\/div>\n

Becker<\/strong><\/p>\n

Dr Marcel Becker, docent wijsgerige ethiek, KU Nijmegen, noemt
\nWO-I extreem onmenselijk. De grootste veldslag waarin mensen gereduceerd werden tot radertjes in de oorlogsmachinerie.<\/p>\n

Archief Private Preston<\/strong><\/h2>\n

ZW-filmpje toont hoe soldaat Preston (19) nog maar op \u00e9\u00e9n woord reageert: ‘Bombs’. Zodra het woord valt, zoekt hij dekking onder zijn bed en komt er pas veel later aarzelend onderuit.
\nBron: Imperial War Museum, Londen.<\/p>\n

Martens<\/strong><\/h2>\n

Kolonel Martens, psycholoog, Koninklijke Landmacht vertelt over de oorsprong van shellshock in WO-I en dat de behandeling vaak zo hardhandig was dat menigeen het front verkoos boven de kliniek.<\/p>\n

Cammaert<\/strong><\/h2>\n

Het is erg moeilijk te voorspellen hoe iemand onder zulke extreme druk functioneert. Is eigenlijk ontoerekeningsvatbaar. We weten nu dat 10-20% van de militairen aan PTSD lijdt. Daar kunnen mensen weinig aan doen.<\/p>\n

Martens<\/strong><\/h2>\n

vertelt over de legendarsiche aanpak van PTSD door de Amerikaanse generaal Patton. De Patton-therapie: stel je niet aan en ga terug naar het front.<\/p>\n

ECHTE HELDEN<\/h1>\n

Cammaert<\/strong><\/h2>\n

Generaal Patrick C. Cammaert, militair adviseur VN
\nJe mag van een beroepsmilitair verwachten, net als van politieagent of brandweerman dat hij bereid is risico’s te lopen. Als je ambtenaar bent loop je dat risico niet, wij lopen dat risico wel. Als je daar problemen mee hebt moet je een ander vak kiezen.<\/p>\n

Willemsorde<\/strong><\/h2>\n

PAN naar gebouw<\/p>\n

Titel: Den Haag, Nassaulaan<\/p>\n

\"\"

de heren T.E. Spier (Korea-helld) en Mr. P.L. Baron D' Aulnis de Bourrouill (oprichter spionage netwerk in WO-II).<\/p><\/div>\n

Rondleiding door Ing. A.L.A Ligteringen Verstegen,
\nsecretaris Kapittel der Militaire Willemsorde.
\nAan het woord komen twee bejaarde houders van de Willemsorde: de heren T.E. Spier (Korea-helld) en Mr. P.L. Baron D’ Aulnis de Bourrouill (oprichter spionage netwerk in WO-II).<\/p>\n

EEN ZAAK VAN LAFHEID<\/h1>\n

Cammaert<\/strong><\/h2>\n

Nederlandse militairen hebben niet zo’n heldhaftig imago
\nCammaert: Is dat zo? We zijn misschien niet zo krijgsachtig volkje, maar we staan ons mannetje wel. We doen een goede job en staan goed aangeschreven. Nederlanders zijn geen volkje van yes-sir, no-sir. Ze denken kritisch mee, soms iets teveel.<\/p>\n

JOURNAAL<\/strong><\/h2>\n

19-01-1993: Twee onderofficieren veroordeeld wegens plichtsverzuim.<\/p>\n

\"\"

Hermens en Hoppenbrouwer<\/p><\/div>\n

Hermens en Hoppenbrouwer<\/strong><\/p>\n

Ex beroeps-sergeant Hans Hoppenbrouwer en ex breoeps-sergeantmajoor Bert Hermens leidden in 1992 een verbindingspeleton in Sarajevo.
\nDe Tito-kazerne waar ze zaten werd op een avond getroffen door 34 voltreffers. De bovenste verdieping brandde uit en verder werken was onmogelijk. De volgende dag werd de eenheid geevacueerd naar het PTT-gebouw waar de commandant zat. Psycholoog Martens kwam naar Sarajevo voor de debriefing.<\/p>\n

Martens<\/strong><\/h2>\n

Kolonel Martens, psycholoog Koninklijke Lachtmacht, beaamt in die tijd in Sarajevo te zijn geweest maar kan er vanwege beroepsgeheim weinig over kwijt.<\/p>\n

Hermens en Hoppenbrouwer<\/strong><\/h2>\n

Hermens en Hoppenbrouwer kregen een week na hun evacuatie bevel om terug te keren naar de Tito-kazerne. Dat verbaasde hen omdat het tegen het advies van psycholoog Martens in ging. Ze weigerden terug te keren, werden teruggevlogen naar Nederland en werden uiteindelijk veroordeeld tot 4 maanden celstraf en oneervol ontslag.
\nMaar, stellen Hermens en Hoppenbrouwer, waarom heeft Martens ons niet verdedigd? De afzijdige opstelling van Martens tijdens hun proces vinden Hermens en Hoppenbrouwer een laf optreden.<\/p>\n

Becker<\/strong><\/h2>\n

Er blijft een spanning tussen bevel en eigen inschatting. Bij vredesoperaties en anti-terrorisme acties ligt er veel verantwoordelijkheid bij de mensen in het veld. Leidt tot ethische dilemma’s. Dat zal blijven botsen.<\/p>\n

Marnehuizen<\/strong><\/h2>\n

Evaluatie door Frank Peters, kapitein Opleiding KM met z’n soldaten. Hoe lang ben je doorgegaan met vuur geven? De soldaten hebben naar zijn inschatting en in vergelijking met de geweldsinstructie te lang doorgeschoten. Een hele kist munitie op een man is zonde van de munitie.<\/p>\n

DE ZAAK ERIK O.<\/h1>\n

JOURNAAL<\/strong><\/h2>\n

03-01-2004: Marinier Erik O. in hechtenis. Het Openbaar Minsiterie verdenkt hem ervan excessief geweld te hebben gebruikt in Irak waar een inwoner tijdens een plundering van een vrachtwagen gedood werd.<\/p>\n

\"\"

KNOOPS<\/p><\/div>\n

KNOOPS<\/strong><\/p>\n

Geert-Jan Knoops, hoogleraar internationaal strafrecht universiteit Utrecht, is de advocaat van marinier Erik O. Op de zaak zelf kan hij niet ingaan, maar uit het feit dat het openbaar ministerie en Erik O. een verschillende interpretatie geven aan de geweldsinstructies blijkt dat ze niet eenduidig zijn. Dat kan ook niet, betoogt Knoops. De werkelijkheid is niet te vatten in regels. De regels moeten er zijn, maar het is de goed opgeleide commandant in het veld die zijn beslissingen moet nemen. En daarvoor is hij aansprakelijk.<\/p>\n

HELDENMOED<\/h1>\n

Duivesteijn<\/strong><\/h2>\n

PAN mee met F-16,
\ntitel: vliegbasis Volkel<\/p>\n

\"\"

Majoor Marcel Duivesteijn<\/p><\/div>\n

Majoor Marcel Duivesteijn,houder Vlieger-kruis, is in 2002 onderscheiden voor zijn actie in Servie in 1999. Hij keerde ondanks beschietingen op zijn F-16 terug om zijn missie af te maken: een vliegtuig beschieten op een vliegveld bij Belgrado. Hij vertelt zijn verhaal in het decor van vliegbasis Volkel, ondersteund met videobeelden van zijn actie.<\/p>\n

Becker<\/strong><\/h2>\n

Dr. Marcel Becker, docent wijsgerige ethiek: Militairen hebben te maken met split-second decisions. Dapperheid en verstandigheid zijn verweven.<\/p>\n

MARNEHUIZEN
\nROADBLOCK<\/h1>\n

Marnehuizen<\/strong><\/h2>\n

Soldaat op wacht achter bord SFIR Checkpoint<\/p>\n

Cammaert<\/strong><\/h2>\n

“Peacekeeping is vak apart, zoals ook Amerikanen merken in Irak. Basistraining militair is opereren in worstcase scnario. In oorlog belangrijk. Bij peacekeeping de ene keer hardhandig, andere keer terughoudend. Wisselwerking stelt hoge eisen aan personeel in het veld. Die ontmoeten moeilijke situaties.”<\/p>\n

\"\"

Marnehuizen<\/p><\/div>\n

Marnehuizen<\/strong><\/p>\n

Oefening roadblock. Militairen reageren op eisen en agressie van ‘lokale bewoners’: “Give us some food! Our families are starving!” Interactie loopt uiteen van handenschudden tot slaan, worsteling en waarschuwingsschoten. Als er een ‘gewonde’ valt eist de bevolking dat die door de troepen wordt behandeld. Onderhandelingen onder hoogspanning. De ‘gewonde’ wordt afgevoerd en de slagboom en linie hersteld<\/p>\n

Cammaert<\/strong><\/h2>\n

In roadblock komt houding t.o.v. bevolking aan de orde. To win the Hearts & Minds of the local population is een bron van info en een bescherming van je troepen.<\/p>\n

Marnehuizen<\/strong><\/h2>\n

Oefening roadblock loopt ten einde. De slagboom wordt hersteld.<\/p>\n

Cammaert<\/strong><\/h2>\n

“Er is niks zo belangrijk als groepsbinding. Jan, Klaas en Piet uit je eenheid moet je door en door kennen. Dat doet angst vergeten. Als dat niet klopt dondert de sectie in elkaar als het moeilijk wordt. En lopen ze weg in plaats van vooruit.”<\/p>\n

KNOOPS<\/strong><\/h2>\n

Geert-Jan Knoops, hoogleraar internationaal strafrecht universiteit Utrecht, stelt dat als een militair in crisissituatie voor zijn eigen leven kiest in plaats van z’n leven in de waagschaal te stellen hij niet laf genoemd kan worden. Recht op zelfverdediging en lijfsbehoud is een universeel grondrecht.<\/p>\n

SLOT<\/h1>\n

KMA<\/strong><\/h2>\n

CU’s militairen tijdens appel KMA<\/p>\n

Cammaert<\/strong><\/h2>\n

De zelfdenkende militair typisch NL; als je ze maar goed opleidt, goede spullen geeft, goed traint en goede leiding.<\/p>\n

\"\"

KMA<\/p><\/div>\n

KMA<\/strong><\/p>\n

Kapel komt langs, gevolgd door kadettenparade met KMA-vaandel<\/p>\n

Hoppenbrouwer<\/strong><\/h2>\n

Ex beroeps-sergeant: Blij dat ik eruit ben, ga niet risico’s lopen als je weet dat de baas je zo kan laten vallen.<\/p>\n

Duivesteijn<\/strong><\/h2>\n

Bent u bereid voor zo’n missie te sneuvelen?
\nKapitein Marcel Duivestein: Ja, die kans bestaat, laat ik het zo stellen. Er is een F-117 neergeschoten, en een F-16. Dat had ook mijn maatje kunnen zijn of ik.<\/p>\n

Hermens<\/strong><\/h2>\n

Ex beroeps-sergeantmajoorsneuvelen Bert Hermens: “Ik zou wel willen sneuvelen voor een goed doel of zo, maar niet om erbij te horen. Niet omdat Nederland een of andere VN-missie doet. Dan zit ik liever hier.”<\/p>\n

KMA<\/strong><\/h2>\n

CU kadetten KMA komen in lange mars langs camera.
\nHier overheen de aftiteling:<\/p>\n

Regie Jos Wassink<\/p>\n

Research Frank Theunissen
\nJaap Meijers<\/p>\n

Camera Willem Heshusius
\nMaarten Kramer<\/p>\n

Geluid Arnold Vogel
\nMike van der Sluijs<\/p>\n

Montage Jan Langeveld
\nCees Klok<\/p>\n

VHS Sarajevo Rob Tettero<\/p>\n

Geluidsmixage Jack Bol<\/p>\n

Kleurcorrectie Ronald van Dieren<\/p>\n

Productie Mariska Schneider<\/p>\n

Eindredactie Roel van Broekhoven
\nFrank Wiering
\nDoke Romeijn<\/p>\n

Copyright \u00a9 VPRO 2004<\/p>\n\n

English version —><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tussen Angst en Overmoed VPRO Tegenlicht \/ 55 min \/ 18-01-2004 Tegenlicht gaat op zoek naar het militaire denken over moed, lafheid, loyaliteit en groepsbinding en ontdekt een interessante paradox: moderne conflicten vereisen een meer zelfstandig optreden van de militair ter plekke, terwijl eigen verantwoordelijkheid haaks staat op de militaire bevelsstructuur. Volgens ethicus Marcel Becker […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-339","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vpro-tegenlicht"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=339"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":483,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/339\/revisions\/483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}