{"id":237,"date":"2000-11-21T21:14:10","date_gmt":"2000-11-21T21:14:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?p=237"},"modified":"2013-10-07T19:59:24","modified_gmt":"2013-10-07T19:59:24","slug":"groene-opec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?p=237","title":{"rendered":"Groene OPEC"},"content":{"rendered":"<p>Groene OPEC<br \/>\nVPRO Noorderlicht \/ 25 min \/ 21-11-2000<br \/>\nBiomassa is een tamelijk onbekend begrip, maar het is de meest veelbelovende bron van hernieuwbare energie. Plantaardig materiaal wordt direct verbrand of in gas omgezet. Brandstof die zo gemaakt wordt is CO2-neutraal: bij de groei wordt net zoveel CO2 opgenomen als bij verbranding vrijkomt. In Nederland is biomassa nog klein, maar in Zweden dekt het nu 20% van de energiebehoefte en dat moet groeien naar 40%.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"http:\/\/js.vpro.nl\/embed\/player\/?id=WO_VPRO_044015&#038;profile=vpro\" frameborder=\"0\" allowfullscreen webkitallowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\">VPRO NOORDERLICHT &#8211; TRANSCRIPT<br \/>\nTITEL: GROENE OPEC<br \/>\nONDERWERP: BIOMASSA; HERNIEUWBARE ENERGIE; CO2<br \/>\nUITZENDING: 21 NOVEMBER 2000<br \/>\nDOOR JOS WASSINK EN MAARTEN HIDSKES<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"><br \/>\n<a rel=\"attachment wp-att-177\" href=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?attachment_id=177\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-177\" title=\"biomassa1\" src=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/insight\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/biomassa1-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/a>00:00  LEADER<\/span><\/p>\n<p>00:20  TAKKEN ZWIEPEN OPZIJ VOOR OOGSTMACHINE<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nBiomassa is wat je kan noemen een hernieuwbare energiebron.<\/p>\n<p>TAKKEN VERDWIJNEN IN VERSNIPPERAAR<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nWat de plant opneemt aan CO2 tijdens de groei, komt weer vrij tijdens de  benutting als energiedrager.<\/p>\n<p>HOUTSNIPPERS STUIVEN IN EEN BAK<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nEn verder heeft biomassa ook het voordeel dat het op overzienbare  termijn concurrerend kan zijn met fossiele brandstof.<\/p>\n<p>01:00   TITEL:   GROENE OPEC<\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"><br \/>\n<a rel=\"attachment wp-att-178\" href=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?attachment_id=178\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-178\" title=\"biomassa2\" src=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/insight\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/biomassa2-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/a>TLT DWN VANUIT LUCHT NAAR GROENE AKKER<\/span><\/p>\n<p>COMMENTAAR:<br \/>\nHet broeikaseffect heeft ons stevig in z\u2019n greep. We zijn verslaafd  geraakt aan goedkope energie maar alle verbruik leidt tot meer en meer  CO2 in de atmosfeer met alle gevolgen vandien.<\/p>\n<p>De CO2 uitstoot MOET verminderen.<\/p>\n<p>Planten nemen kooldioxide op uit de lucht en kunnen vervolgens als  brandstof worden gebruikt. Dat is de filosofie achter het woord  biomassa.<\/p>\n<p>Op verschillende plaatsen ontwikkelt men technieken om energie en  brandstof te winnen uit plantaardig materiaal. Benzine uit bomen en  CO2-vrije energie. Dat klinkt utopisch, maar er wordt hard aan gewerkt.<\/p>\n<p>VERSNIPPEREN WILGENTAKKEN<\/p>\n<p>DR. ANDRE FAAIJ<br \/>\nENERGIE- EN MILIEUSTUDIES<br \/>\nUNIVERSITEIT UTRECHT<br \/>\nEr zijn grote regio\u2019s op de wereld die in potentie een groot overschoot  kunnen hebben aan biomassa en je zou het ter plekke kunnen omzetten in  synthetische benzine of methanol dat met tankers naar Nederland varen en  daarmee zou je een CO2-neutrale benzine in dit land kunnen gebruiken.<\/p>\n<p>RONDRIT MET TOYOTA<\/p>\n<p>IN AUTO:<\/p>\n<p>COMMENTAAR:<br \/>\nAndre Faaij voert studies uit naar duurzame energie. Vanuit de  universiteit Utrecht adviseert hij ondermeer overheid, bedrijfsleven en  de verenigde naties over verschillende energie-scenario\u2019s.<\/p>\n<p>COMMENTAAR:<br \/>\nOp de Oostwaardhoeve in de Wieringermeer experimenteert men met  snelgroeiende gewassen als populieren en wilgen. Kriteria hierbij zijn   een snelle groei en bestendigheid tegen ziekten.<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ EN PETER GOEDBLOED LOPEND DOOR KAAL PROEFVELD:<\/p>\n<p>PETER GOEDBLOED<br \/>\nBEDRIJFSLEIDER PROEFBOERDERIJ OOSTWAARDHOEVE:<br \/>\nNou dit is ons eerste proefveld en daar hebben we nu voor de derde keer  geoogst of de derde oogst staat er nu. Dan zie je hoe ver het gewas  ontwikkeld is en eigenlijk ook dat er bij zo\u2019n gewas dat je gestart  bent, problemen tegen komt en dat is roest. En dus, het is zelfs al  slecht te zien op dit moment want het staat er wat dat betreft keurig  bij, maar gewoon het blad wat op de grond ligt is een maand te vroeg  gevallen.<\/p>\n<p>PAN DOOR DICHT BLADERSCHERM<\/p>\n<p>PETER GOEDBLOED:<br \/>\nNou deze hebben we dus vier jaar later geplant met de kennis die we daar  opgedaan hebben en je ziet het is nu een wat jonger gewas maar die zit  nog vol in blad, is nog vol in produktie en dat is net eigenlijk het  stukje sjeu dat je hebt: vier weken langere produktie.<\/p>\n<p>MACHINE ZAAGT WILGENSPRUITEN AF, TRANSPORTEERT ZE NAAR ACHTER, VANGT ZE  DAAR OP IN EEN KLEP EN LOST ZE OP EEN HOOP.<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nWat je hier hebt gezien is een proefboerderij. En hier wordt geleerd,  hier wordt ervaring opgedaan met deze optie. We heben iets gezien van  aanplant met ziektes die op kunnen treden en je ziet dat de tweede  generatie aanplant het al beter doet. Verder moet je veel leren over wat  een goede praktijk is om energiegewas te telen afhankelijk van klimaat,  bodem maar ook economische factoren.<br \/>\nNederlandse arbeid is gewoon duur dus je zou het liefst zoveel mogelijk  mechaniseren om het concurrerend te laten zijn. Wat je nu net hebt  gezien van het handmatig chippen van hout zal hier in de praktijk niet  snel gebeuren als je over een comercieel systeem praat.<\/p>\n<p>04:38<\/p>\n<p>ARCHIEFBEELDEN:<br \/>\nAUTO\u2019S WOII MET HOUTVERGASSERS. TITEL: BENZINELOOS VERKEER.<\/p>\n<p>COMMENTAAR:<br \/>\nHout is altijd een basisbrandstof geweest.<br \/>\nToen tijdens de tweede wereldoorlog de verkoop van benzine aan burgers  stil kwam te liggen, nam men z\u2019n toevlucht tot hout in plaats van  benzine.<\/p>\n<p>Het hout werd gestookt in speciale ketels. Hierbinnen werd het niet  verbrand, maar in plaats daarvan langzaam omgezet in een mengsel van  koolmonoxide en waterstofgas. Dit brandbare gasmengsel diende vervolgens  als brandstof voor de motor.<\/p>\n<p>Niemand kon toen vermoeden dat dankzij het broeikaseffect de  houtvergassing opnieuw in de belangstelling zou komen.<\/p>\n<p>05:23  TERREIN ECN, PETTEN<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nWe zijn hier bij het energie onderzoeks centrum Nederland te Petten in  Noord-Holland daar wordt veel onderzoek gedaan aan allerlei  energieopties en een ervan is biomassa en het gebouw wat je hier ziet is  een testfaciliteit voor biomassavergassing. Daar kunnen vaste  brandstoffen, dus allerlei biomassastromen, kunnen daarin worden omgezet  in een gasmengsel bij een hoge temperatuur, ondermaat lucht en daarmee  wordt een gasmengsel gemaakt wat je dan vervolgens voor allerlei  toepassingen kan gebruiken.<\/p>\n<p>STORTEN SNIPPERS IN KOKER<\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"><br \/>\n<a rel=\"attachment wp-att-179\" href=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?attachment_id=179\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-179\" title=\"biomassa3\" src=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/insight\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/biomassa3-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/a>ANDRE EN BRAM VD DRIFT LOPEN NAAR BENEDEN<\/span><\/p>\n<p>IR BRAM VAN DER DRIFT<br \/>\nPROJECTLEIDER BIOMASSA, ECN:<br \/>\nWe zijn nu aan het vergassen en dat betekent in dit plaatje dat we het  materiaal hier inbrengen, transporteren naar de hete zone hier. Daar  wordt het biomassa, het hout of het stro, wordt vergast.<\/p>\n<p>CU WERVELBEDVERBRANDING<\/p>\n<p>BRAM VAN DER DRIFT:<br \/>\nJe zorgt ervoor dat er een geringe hoeveelheid lucht bijzit, dus niet  teveel want dan zou je gaan verbranden en doordat je een tekort aan  lucht heb, produceer je koolmonoxide, waterstof en dat is het brandbare  gas.<\/p>\n<p>LOOPJE LANGS HIGH-TECH OPSTELLING<br \/>\nEINDIGT OP BESTURINGSCOMPUTER<\/p>\n<p>BRAM VAN DER DRIFT:<br \/>\nZoals het in de tweede wereldoorlog werkte achter de auto, dat is  precies hetzelfde proces. Dit is wat meer uitontwikkeld en enorm goed in  de hand te houden. Typische problemen kun je hier veel beter oplossen  dan in een min of meer ongecontroleerd proces zoals dat op die auto\u2019s  zat.<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nDit soort technologie is ontzettend gevoelig voor economies of scale.  Dus hoe groter je ze maakt hoe goedkoper ze relatief worden&#8230;.<br \/>\nHier praat je over 500 kW thermische input, test installatie, en je zou  best wel eens toe kunnen gaan naar 500 of 1000 MW thermisch voor een  echt grote commerciele fabriek die bijvoorbeeld in de Rijnmond staat of  in een haven die goed toegankelijk is.<\/p>\n<p>AFSLUITING ECN<\/p>\n<p>07:18  ARCHIEFBEELDEN<br \/>\nOPSTIJGENDE MESSERSCHMIDTS DUITSE LUFTWAFFE;<br \/>\nSTILLS FISCHER, TROPSCH, LABORATORIA<\/p>\n<p>COMMENTAAR:<br \/>\nJe zou het zo niet zeggen, maar ook de Duitse Luftwaffe had tijdens de  tweede wereldoorlog brandstofproblemen. De Messerschmidts vlogen op  synthetische benzine en dat kwam de prestaties niet ten goede.<\/p>\n<p>Synthetische benzine was een uitvinding van de chemici Franz Fischer en  Hans Tropsch. In 1925 ontwikkelden zij aan het Kaiser Wilhelminstitut in  het Ruhrgebied een procede waarmee ze koolmonoxide en waterstofgas om  wisten te zetten in een vloeibare brandstof.<\/p>\n<p>ARCHIEFFILM DEUTSCHES BUNDESARCHIV:<br \/>\nIm gewaltigen Werken wird dieses Wunder verwirklicht und<br \/>\nDeutsches Benzin aus Deutsche Rohstoffen gewonnen.<\/p>\n<p>COMMENTAAR:<br \/>\nZo maakten ze synthetische benzine. Tijdens de tweede wereldoorlog waren  er zeven fabrieken in vol bedrijf.<\/p>\n<p>OPMARS TANKS EN VLIEGTUIGEN<\/p>\n<p>EINDE MUZIEK<\/p>\n<p>COMMENTAAR:<br \/>\nEen halve eeuw later staat, dankzij de wereldwijde CO2-crisis,  Fischer-Tropsch opnieuw in de belangstelling.<\/p>\n<p>08:24  ONDERWEG MET PONT OVER HET IJ<\/p>\n<p>BOTEN OP HET IJ<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nHier zie je achter me een aantal laboratoria van Shell. Shell houdt zich  bezig met omzetten van gas in vloeibare brandstof. Dat doen ze met  behulp van een al oud proces, Fischer-Tropsch proces en dat wordt hier  verder ontwikkeld. Ze doen veel op basis van aardgas, maar ook gas  verkregen uit de vergassing van biomassa is een mogelijke grondstof voor  dit proces. Dus dat soort processen wordt hier verder ontwikkeld.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"><br \/>\n<a rel=\"attachment wp-att-180\" href=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?attachment_id=180\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-180\" title=\"biomassa4\" src=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/insight\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/biomassa4-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/a>ANDRE LOOPT MET MARTIJN VAN HARDEVELD OVER SHELL TERREIN<\/span><\/p>\n<p>DR IR MARTIJN VAN HARDEVELD<br \/>\nONDERZOEKER FISCHER-TROPSCH<br \/>\nSHELL GLOBAL SOLUTIONS INTERNATIONAL:<br \/>\nShell heeft verschillende onderzoeken op het gebied van duurzame  energie, biomassa is er daar een van, maar ook zonnecellen enzovoorts.  Wat dat betreft is men duidelijk ook in de verkennende fase. En biomassa  omzetten in vloeibare transportbrandstoffen dat zijn allemaal opties  die op dit moment bekeken worden.<\/p>\n<p>IN PROEFFABRIEK; TRAPPEN OP<\/p>\n<p>MARTIJN VAN HARDEVELD:<br \/>\nEr is op het moment net een nieuwe katalysator geladen en daarna kunnen  we in feite weer nieuwe testen gaan doen en dat is op zich altijd wel  weer spannend. Nou wat je hier ziet is de bovenkant van de reactor die  bestaat uit \u00e9\u00e9n buis in dit geval. Wat je hierboven ziet is de inlaat  van het gas. Nou dat gas gaat die buis in en die buis zit van helemaal  hieronder tot boven gevuld met katalysator. Daar vindt de reactie plaats  en wordt het synthesegas omgezet in hoofdzakelijk wasvormige produkten  die vloeibaar zijn bij deze temperatuur.<\/p>\n<p>CU KRAANTJE SPUIT<\/p>\n<p>MARTIJN VAN HARDEVELD:<br \/>\nDat proces, daarbij worden er ketens van verschillende lengtes gevormd.  Sommige van deze ketens zijn wel honderd van deze CH2-groepjes lang. Op  die manier wordt er een wasachtig materiaal gevormd en dat is eigenlijk  een soort van kaarsvet.<\/p>\n<p>SLUITEN VATEN MET WAS<\/p>\n<p>MARTIJN VAN HARDEVELD:<br \/>\nDe volgende stap in het proces is het kraken van deze lange  koolwaterstofketens naar de gewenste produkten. Dat zijn bijvoorbeeld  ultraschone diesel en kerosine. Deze diesel en kerosine bevatten  helemaal geen zwavel en ook geen aromaten en bij verbranding leidt dat  ook niet tot de vorming van roetdeeltjes. Dus het is eigenlijk een soort  van superdiesel en superkerosine die je op deze manier maakt.<\/p>\n<p>AANSTEKEN OLIELAMP<\/p>\n<p>11:18  ANDRE LOOPT POORT SHELL UIT<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nWat je tot nu toe hebt gezien is dat we biomassa kunnen produceren, we  kunnen het telen. We kunnen die biomassa ook vergassen en omzetten in  een synthesegas en als we dat synthesegas voldoende schoon maken dat  kunnen we het bijvoorbeeld met een Fischer-Tropsch proces wat je hier  gezien hebt omzetten in een bruikbare transportbrandstof van een goede  kwaliteit. Dus technisch is die keten inderdaad bewezen, zou je kunnen  zeggen.<br \/>\nWat vervolgens het grote probleem is, is dat dat ook economisch moet  kunnen concurreren &#8230; en dat betekent ook weer dat je veel biomassa  moet hebben en die biomassa moet ook weer een redelijke prijs hebben.  Nou wat je nu in Nederland gezine hebt is dat het telen van biomassa  hier erg duur is, dat komt vooral door dure grond en je kan ook zeggen  dure boeren. In Nederland zitten we op ongeveer 1 a 2 procent van onze  energievoorziening die op biomassa-achtige afvalstromen kan draaien, dat  is een heel bescheiden cijfer, maar in een land als Zweden is dat op  dit moment al twintig procent. Twintig procent van z\u2019n nationale  energievraag wordt gedekt door biomassa, vooral uit hun bossen.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"> <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"><a rel=\"attachment wp-att-181\" href=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?attachment_id=181\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-181\" title=\"biomassa5\" src=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/insight\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/biomassa5-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/a>12:23  PAN VANAF ZWEEDS DORP NAAR CENTRALE<\/span><\/p>\n<p>COMMENTAAR:<br \/>\nHet midden-Zweedse stadje Enk\u00f6ping betrekt bijna alle energie uit  biomassa. De op afval- en kweekhout gestookte centrale levert in de  winterperiode alle warmte en de helft van de elektriciteit voor de  20.000 inwoners.<\/p>\n<p>Drie-en-een-half duizend trucks per jaar leveren hier de brandstof aan.  Voor ieder huishouden \u00e9\u00e9n container vol per jaar.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"> <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\">CENTRALE; VRACHTWAGEN STORT LADING IN GROTE  TRANSPORTGOOT<\/span><\/p>\n<p>LOOPJE ANDRE MET MAN IN GELE REGENJAS VOORLANGS CENTRALE<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ: But you can operate it at 30 percent of the capacity?<\/p>\n<p>JAN HOLMLUND: Yes. it\u2019s OK<\/p>\n<p>INT. LABORATORIUM EN KEURINGSSTATION<\/p>\n<p>JAN HOLMLUND<br \/>\nBRANDSTOF EXPERT<br \/>\nV\u00c4RMEVERKET, ENK\u00d6PING:<br \/>\nAnd here you can see several types of fuel. This is bark. And some wood  too but mostly bark and it\u2019s about 20 to 25% of our normal fuelmix. Then  we have some fresh woodchips directly from the forest from branches and  needles. That\u2019s a rather good one. This contains more good material.  And another part of our fule mix is salix. Chips from fast grow ing  willow tree.<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:: But it\u2019s very dry.<\/p>\n<p>JAN HOLMLUND: Yes, we\u2019ve dried it. Normal water content is 50 to 55%.<\/p>\n<p>14:00<\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"><a rel=\"attachment wp-att-182\" href=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?attachment_id=182\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-182\" title=\"biomassa6\" src=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/insight\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/biomassa6-640x511.jpg\" alt=\"\" width=\"384\" height=\"307\" \/><\/a> <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\">TOTAAL, TRAP OP SILO<br \/>\nKIJKJE IN SILO;<\/span><\/p>\n<p>JAN HOLMLUND: It\u2019s a little too small consumption if you only have some  small houses and so on.<br \/>\nANDRE FAAIJ: Wow ! This is some facility you have here. How much storage  capacity do you have here?<br \/>\nJAN HOLMLUND: If I add it up totally, it\u2019s 8.000 cubic meters. It\u2019s  enough for three or four days consumption. Because we\u2019re not allowed to  drive trucks through the town in the weekend.<\/p>\n<p>DOOR TUNNEL NAAR HET BOILERHUIS<\/p>\n<p>JAN HOLMLUND:<br \/>\nIt\u2019s rather foggy<\/p>\n<p>ENTREE BOILERHOUSE:<\/p>\n<p>JAN HOLMLUND: The boilerhouse and the top of the boiler.<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ: Impressive.<\/p>\n<p>JAN HOLMLUND: It\u2019s nearly 20 meter high, 60 square meter. And a  steamdrum here..<\/p>\n<p>INTERVIEWJAN HOLMLUND:<br \/>\nWe started in late 1981 with a small biomass boiler of 11 MW. That was  the first start and we did a lot of learning in using biofuel.<\/p>\n<p>KIJKEN DOOR VUURGAT BOILER:<\/p>\n<p>JAN HOLMLUND: There you can see the fuel coming in through the four  openings.<br \/>\nANDRE FAAIJ: It\u2019s a suspension combustion.<br \/>\nHLM: Yes. It\u2019s about 1000 to 1200 degrees into the boiler.<\/p>\n<p>INTERVIEW JAN HOLMLUND:<br \/>\nIt was a result of the first oilcrise in 1973 and then we decided we  needed to change from imported fuel to domestic fuel. So it was the  first start.<\/p>\n<p>TRAPJE AF EN NAAR TURBINE RUIMTE<\/p>\n<p>JAN HOLMLUND:<br \/>\nAnd once again steam turbine, low pressure turbine and the heat  exchanger.<\/p>\n<p>INTERVIEW JAN HOLMLUND:<br \/>\nIn the summer period when this boiler is too big, we start with  woodpowder supplied boiler and produce only district heating during the  summer period. So that means we\u2019re using biofuels all year around.<\/p>\n<p>17:00<\/p>\n<p>OPEN LUCHT OPSLAG BIOBRANDSTOF;<br \/>\nANDRE LOOPT TUSSEN DE BIOBERGEN<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nZweden laat duidelijk zien dat ze een hele werkende infrastructuur  hebben opgezet. Er is overal biomassa maar er is ook overal toepassingen  van die biomassa. Vooral dan die warmtemarkt, het is natuurlijk een  koud land, maar ze hebben zeker gedemonstreerd dat zoiets kan werken.<\/p>\n<p>17:30  RIT MET MELIN DOOR VELDEN:<\/p>\n<p>GUSTAV MELIN<br \/>\nDIRECTEUR AGROBR\u00c4NSLE:<br \/>\nThis is middle Sweden near the lake Melan, which is a very good area for  our market, very good market area. Rather good prices in this area for  woodchips and biofuels&#8230;<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ: So is there a breeding program?<br \/>\nGUSTAV MELIN: Yes, the company Sval\u00f6f-Weibull is breeding and there\u2019s  also research on different universities in Sweden. But it takes ten  years from that you pick a clone until you can sell it.<\/p>\n<p>GUSTAV MELIN:<br \/>\nI\u2019ve been working with this since twelve years. And the eight first  years, I believe it as an experiment. But today it\u2019s commercial and I  think we\u2019ve come beyond that stage that it\u2019s only a development crop. I  believe it\u2019s a commercial crop and that it will stay.<\/p>\n<p>GUSTAV MELIN: I believe that for reindeer and also moose it\u2019s an  attractive crop. Especially since it\u2019s green this time of the year when  nothing else is good to eat, this is a very good feeding.<br \/>\nANDRE FAAIJ: gives them shelter.<br \/>\nGUSTAV MELIN: Yes<br \/>\nANDRE FAAIJ: nice additional product<br \/>\nGUSTAV MELIN: Yeah, some farmers farmers tell me: well, my crop is no  good, but my freezer is full. Hah Ha.<\/p>\n<p>INTERVIEW GUSTAV MELIN:<br \/>\nWe have around 15.000 hectares and I believe we will have around 250.000  hectares in Sweden. It\u2019s about 10%, maybe a little less than 10% of the  areable land that we have.<\/p>\n<p>PAN WEG VAN WILGENAKKER<\/p>\n<p>19:30<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nWat in Zweden is ge\u00efntroduceerd is een koolstofheffing, of carbontax, en  wat men daar mee heeft bereikt is dat fossiele brandstoffen duurder  zijn gemaakt ten opzichte van brandstoffen die geen netto kooldioxide  uitstoot veroorzaken, zoals biomassa. Dus dat is een ingreep in de  markt, maar met dat mechanisme heeft men biomassa een plaats op die  markt laten veroveren.<\/p>\n<p>19:58<\/p>\n<p>BORDJE \u2018ENERGISKOGS EXPERIMENT PALAR\u2019 VOOR TEELTBOS UPPSALA<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nWe zijn nu in Uppsala in een vestiging van de Zweedse  landbouw-universiteit en het gebouw wat je hier achter ziet is de  huisvesting van de sectie die onderzoek doet naar loofbossenteelt en een  onderdeel van dat onderzoek is onderzoek naar wilgenteelt. Deze sectie  wordt geleid door professor Verwijst, is voormalig Nederlander, 18 jaar  geleden naar Zweden gekomen.<\/p>\n<p>MEELOOP THEO VERWIJST EN ANDRE<\/p>\n<p>THEO VERWIJST:<br \/>\nWe hebben hier een collectie uit de zeventiger jaren, dat is een  landelijke campagne egweest. Via de kranten werd iedereen gevraagd om  wilgen op te sturen. We kregen duizenden stekjes binnen, die werden op  een veld gezet en de besten werden daaruit gehaald. Dat is dus gewoon  ingezameld materiaal geweest. Dat is vaak oud materiaal dat in de 17e,  18e eeuw binnengebracht is in Zweden voor het maken van manden en dat is  dus onze oorsponkelijke collectie geweest&#8230;<br \/>\nANDRE FAAIJ: Fantastisch, ja.<\/p>\n<p>PROF. THEO VERWIJST,<br \/>\nKORTE OMLOOPSBOSBOUWER<br \/>\nSVERIGES LANTBRUKSUNIVERSITEIT:<br \/>\nOp dit moment dekt bio-energie in Zweden twintig procent van de  nationale jaarlijkse behoefte. Binnen twintig jaar zal dat zeker meer  dan veertig procent worden, maar we moeten wel inzien dat het grootste  gedeelte daar komt van resten van conventionele bosbouw.<\/p>\n<p>UITLEG OVER KLONEN<\/p>\n<p>THEO VERWIJST: Hier komen we nu bij een ekologische  kloonkarakterisering. Enneh, ik zal je even uitleggen at het is hier. Je  ziet W en N stan, water en stikstof.<\/p>\n<p>THEO VERWIJST:<br \/>\nWat we nu zien is dat we veel takken en loof en bast gaan verbranden en  juist die componenten bevatten enorm veel voedingsstoffen die we in het  bos zouden willen houden. We kunnen al moeilijk in het conventionele  Zweedse bos 23 miljoen hectare gaan mesten, dus we moeten  voedingsstoffen daar gaan houden.<\/p>\n<p>THEO EN ANDRE IN POPULIERENAKKER<br \/>\nNou dit materiaal is makkelijk te herkennen. De balsam-populier en wat  hier staat is misschien wel het energiebos van de toekomst.<\/p>\n<p>23:35<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ:<br \/>\nIn Nederland ligt biomassa duidelijk meer in het beginstadium, wordt  veel geleerd, wordt veel gedaan, maar voordat we zover zijn als in  Zweden moet er nog heel veel gebeuren.<br \/>\nWe kunnen in Nederland wel iets met biomassa, maar als dat richting 10%  van de nationale energievraag gaat is dat al heel veel. Maar wat wel kan  is kijken naar regio\u2019s waar die situatie heel anders is. Er zijn grote  gebieden in de wereld waar de bevolkingsdichtheid veel lager is, veel  grond beschikbaar en dan kun je bijvorbeeld denken aan geheel latijns  Amerika, Afrika ten Zuiden van de Sahara, Oost-Europa richting Rusland,  Australi\u00eb. En daar is het in principe mogelijk om tegen heel lage kosten  biomassa op goede wijze te produceren. &#8230; En dan krijg je een heel  nieuw plaatje zeg maar op lange termijn. Nu heb je een OPEC die olie  levert aan de wereld, we importeren daar ook energie van, maar op een  lange termijn zou je een heel andere groep landen en regio\u2019s kunnen  krijgen die energie uit biomassa exporteert en dat zou een soort groene  OPEC op mondiale schaal kunnen opleveren. Dat perpectief is er.<\/p>\n<p>ANDRE FAAIJ EN THEO VERWIJST OVER AKKER,<br \/>\nFILOSOFEREND OVER BOS VAN DE TOEKOMST<\/p>\n<p><span style=\"font-size: x-small;\"><a rel=\"attachment wp-att-183\" href=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/?attachment_id=183\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-183\" title=\"biomassa7\" src=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/insight\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/biomassa7-640x512.jpg\" alt=\"\" width=\"384\" height=\"307\" \/><\/a><br \/>\n22:35  AFTITELING:<\/span><\/p>\n<p>SAMENSTELLING &amp; REGIE Jos Wassink<\/p>\n<p>RESEARCH Maarten Hidskes<\/p>\n<p>CAMERA Willem Heshusius<\/p>\n<p>GELUID Menno Euwe<\/p>\n<p>MONTAGE Jack Verheul<br \/>\nMIXAGE Piet Rodenburg<br \/>\nKLEURCORRECTIE Ronald van Dieren<br \/>\nLEADER Marco Vermaas<br \/>\nCOMMENTAAR Tessel Blok<br \/>\nREDACTIE Kees de Groot van Embden<br \/>\nHansje van Etten<br \/>\nMaarten Hidskes<br \/>\nSimon Rozendaal<br \/>\nKarin Schagen<br \/>\nMarie Lou Schoenmakers<br \/>\nAnnemiek Smit<br \/>\nIJsbrand van Veelen<br \/>\nJacqueline de Vree<br \/>\nJos Wassink<\/p>\n<p>MMV   Prof. Kees Andriesse, Utrecht<br \/>\nProf. Krijn de Jong, Utrecht<br \/>\nProf S.T. Sie, Hilversum<br \/>\nJans Andries, TU Delft<br \/>\nMaarten de Groot, TU Delft<br \/>\nJan Hanse, ECN<br \/>\nCorry Ruitenburg, ECN<br \/>\nKees Klijkens, Shell A\u2019dam<br \/>\nAnnelies Oud, Shell A\u2019dam<\/p>\n<p>PRODUCTIE Madeleine Somer<br \/>\nKarin Spiegel<br \/>\nEINDREDACTIE Hansje van Etten<\/p>\n<p>23:58 COPYRIGHT (c) 2000 VPRO<\/p>\n<p>24:08 ZWART<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.joswassink.nl\/insight\/?p=176\">English version<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Groene OPEC VPRO Noorderlicht \/ 25 min \/ 21-11-2000 Biomassa is een tamelijk onbekend begrip, maar het is de meest veelbelovende bron van hernieuwbare energie. Plantaardig materiaal wordt direct verbrand of in gas omgezet. Brandstof die zo gemaakt wordt is CO2-neutraal: bij de groei wordt net zoveel CO2 opgenomen als bij verbranding vrijkomt. In Nederland [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-237","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vpro-noorderlicht"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1757,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions\/1757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joswassink.nl\/inzicht\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}